جهان در طول چند دهه گذشته شاهد تغییر و تحولات بسیاری در صنعت خودرو بوده است. یکی از این تغییرات که در مقایسه با سایر موارد بسیار مشهود و با اهمیت است.

جهان در طول چند دهه گذشته شاهد تغییر و تحولات بسیاری در صنعت خودرو بوده است. یکی از این تغییرات که در مقایسه با سایر موارد بسیار مشهود و با اهمیت است؛ پدیده جهانی سازی تولید خودروست که همواره مورد توجه کارشناسان و صاحب نظران این صنعت بوده است. گواه روشن این موضوع، تغییر محل تولید خودرو در سطح جهان است. در روزگاری نه چندان دور اروپای غربی، آمریکای شمالی و ژاپن تنها مناطق تولید خودرو بودند؛ در حالی که با گذشت چند دهه و اجرای سیاست جهانی­ سازی تولید، کارخانه­ های مهم خودروسازی از مناطق یادشده به کشورهای در حال توسعه و به ­ویژه قاره آسیا منتقل شدند و تولید در این مناطق نیز پا به پای کشورهای صاحب صنعت گسترش یافت.

 

از سوی دیگر در خلال سال­های گذشته افزایش رقابت بین تولیدکنندگان جهانی خودرو و فشار فزاینده برای ارتقای کیفیت و کاهش هزینه­ های تولید، بیشترین تأثیر را بر تشدید جهانی سازی این صنعت داشته است. به این ترتیب در طول ٢۰ سال گذشته که در واقع دوران گذار از تولید متمرکز و سنتی به تولید جهانی قلمداد می­شود، کارخانه ­های خودروسازی در اروپای شرقی و آسیا بیشترین میزان جذب سرمایه­ های خارجی و افزایش کیفیت و کمیت تولید را شاهد بوده اند. در اوایل دهه گذشته میلادی، بیشترین میزان سرمایه گذاری خارجی در صنعت خودرو در کشورهای اروپای شرقی به­ویژه کشورهای لهستان، جمهوری چک و اسلواکی گزارش شد. این کشورها علاوه بر برخورداری از نیروی کار فراوان و ارزان، شرایط و قوانین مناسبی برای جذب سرمایه گذاری خارجی داشتند. این سرمایه گذاری­ها تنها به کشورهای یادشده محدود نشد و به تمام مناطق جهان تسری یافت. به این ترتیب ظرف مدتی نزدیک به یک دهه، تولید خودرو افزایش چشمگیری پیدا کرد. با افزایش تولید، نیاز به قطعات یدکی برای خودروهای تولید شده، صنعت قطعه سازی را نیز دستخوش تغییرات بنیادی و توسعه چشمگیر کرد. براساس طبقه بندی فعالیت­های اقتصادی در اروپا، صنعت تولید قطعات و لوازم یدکی برای موتورهای کشاورزی، صنعتی و انواع خودرو بخش بندی شده است. صنعت خودرو به عنوان یکی از بخش­های پیشرو توانسته از طریق ایجاد ارتباط­ های پسین و پیشین با زیربخش­های اقتصادی مانند صنایع فلزی، نساجی، شیمیایی و ... نقش مؤثری در اقتصاد ایفا کند؛ به طوری که در کشورهای توسعه یافته، خودروسازان سهم بالایی از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده اند. این سهم در امریکا ٧/١۴ درصد و در ژاپن ۴/٩ درصد است و به طور کلی ۵/٧ درصد از GDP دنیا به این صنعت تعلق دارد. بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقاتی هوورز امریکا هم اکنون ۴۵ هزار شرکت عمده فروشی و خرده­ فروشی در سراسر جهان به فروش و تأمین قطعات یدکی خودرو اشتغال دارند و میزان تجارت این صنعت در جهان بالغ بر ١٣۵ میلیارد دلار در سال است. در این بین پنج شرکت قطعه سازی Genuin Parts- Auto Zone- Advance Auto Parts- CSK- Pep Boys هر یک به­ تنهایی بیش از یک میلیارد دلار در سال درآمد دارند. بر این اساس ۵۰ شرکت بزرگ قطعه سازی در جهان ۵۰ درصد از کل تجارت جهانی قطعات خودرو را در اختیار گرفته اند. میزان تقاضا برای قطعات خودرو به عوامل زیر بستگی دارد:

١-میانگین سنی خودرو
٢-میزان مسافت طی شده
٣-شرایط آب و هوایی سودآوری شرکت­های قطعه­ ساز نیز به دو عامل بسیار مهم وابسته است:
١-مدیریت کیفیت قطعات تولیدی
٢-موفقیت در بازاریابی به این ترتیب می­توان امیدوار بود که میزان موفقیت نسبی شرکت­های کوچک قطعه­ ساز در عرصه رقابت بیشتر از شرکت­های بزرگ باشد. شرکت­های کوچک می­توانند با اعمال سیاست­هایی مانند تولید و تأمین قطعات خاص برای مشتریان و یا ارائه خدمات بیشتر و ارسال و تحویل سریع قطعات مورد نیاز بازار گوی سبقت را از رقبای بزرگتر خود بربایند. بر اساس یافته­ های مؤسسه مطالعاتی هوورز امریکا میانگین درآمد سالانه شرکت­های قطعه سازی در جهان به ترتیب زیر است:

١-شرکت­های بزرگ عمده فروشی قطعات به ازای هر کارمند ٧۰۰ هزار دلار در سال
٢-شرکت­های کوچک خرده فروشی قطعات به ازای هر کارمند ١۰۰ هزار دلار در سال

بالا